way magazine

ควันใต้น้ำ เป็นละครเวทีของกลุ่ม Right Now Theatre ที่ดัดแปลงมาจากนิยายเรื่อง ไร้เลือด ของ อเลซซานโดร บาริกโก (จัดพิมพ์โดยสำนักพิมพ์ผีเสื้อ)

ความดีงามของวรรณกรรมเล่มนี้ เราคงไม่ต้องพูดอะไรมาก เพราะมีคนกล่าวถึงไว้แล้วหลายที่ เช่นในเว็บของเฟย์

การดัดแปลงวรรณกรรมเป็นละครเวที นับได้ว่าเป็นความท้าทาย จากบทสนทนาเรียบลึก และวิธีการบรรยายแบบประหยัดถ้อยคำแบบที่บาริกโกถนัด — ทิ้งช่องว่างในจังหวะที่เหมาะเจาะ แต่เมื่อโพล่งอะไรออกมา ก็เป็นหมัดฮุคที่ทำให้เราเห็นดาวโดยไม่ทันตั้งตัว

จี้ลงไปตรงกลางใจ

จนทำให้ตัวละคร มิได้เป็นแค่ตัวละคร

ปมเรื่องและความคิดที่ขับเคลื่อนในนิยายเรื่องนี้ เป็นโศกนาฏกรรมที่น่าสนใจมาก
เขาเล่าถึงการสังหารอย่างโหดเหี้ยมที่ตราตรึงในความทรงจำของเด็กหญิง แล้วการคลี่คลายของความจริง ที่…ไม่ง่ายเลย

ไม่ง่ายที่จะตัดสินใจในฉับพลันทันที

ไม่ง่ายที่เราจะบอกเล่าและสร้างความเข้าใจ

เหมือนดั่งที่เขากล่าว

“คุณไม่เข้าใจหรอก”

เธอสวนกลับทันที

“เล่ามาเถอะค่ะ”

เหตุการณ์เป็นไปในทำนองนี้

เราอาจจะยังไม่เข้าใจ เราอาจไม่มีวันเข้าใจ

หรือไม่อาจใช้ชุดความจริงหนึ่งเดียวได้

แต่บาริกโกบอกว่า อย่างน้อย…คุณควร “เล่ามาเถอะค่ะ”

และคุณต่างเลือกที่จะเชื่อ เพื่อสามารถดำรงชีวิตอยู่ได้

“แม้เราจะตั้งใจใช้ชีวิตเพียงหนึ่งเดียวอย่างไร แต่ก็ช่วยไม่ได้ที่จะเกิดภาพนับพัน (ในสายตาของผู้อื่นที่มอง)”

อาจจะด้วยว่าผมชอบนิยายเรื่องนี้มาก จึงเกิดความคาดหวังมากตามไปด้วย

การดัดแปลงบททำได้ดี มีการตีความตัวบทใหม่ แล้วอิงกับสถานการณ์ความขัดแย้งในปัจจุบันของสังคมไทย

แต่ปัญหาหนึ่งอย่างที่รู้สึกคือ จังหวะการเล่าแบบวรรณกรรมที่เปี่ยมพลัง ความมีชีวิตของตัวละครที่ตราตรึงในจินตนาการนั้น ซ้อนทับกับการแสดงของละครเวทีตรงหน้าแล้วข่มกันเอง

จังหวะการเว้นว่างของวรรณกรรม เคยพาใจคนอ่านเตลิดเปิดเปิง

แต่จังหวะการเว้นว่างของละครเวที กลับพาหนังตาของผมค่อยๆ หรี่

(แต่พี่ที่ไปดูด้วยกัน – ไม่เคยอ่านฉบับนิยายมาก่อน ถึงกับน้ำตาซึมในละคร)

จะอย่างไรก็ตาม นี่ก็เป็นละครเรื่องที่น่าไปดูอยู่ดี

กลุ่มละครกลุ่มนี้เล่าเรื่องอย่างที่เขาอยากจะเล่าแล้ว

เหลือแค่ว่า คุณจะลองฟังมั้ย

จัดแสดงที่สถาบันปรีดี พนมยงค์ ซอยทองหล่อ

http://www.lite.facebook.com/Kwantainam